  
, , ,  !



, , ,  !:    ; 2001
ISBN 5-93972-087-0
: Richard Phillips Feynman, Surely You're Joking, Mr. Feynman!

 

       -,     ,   ,   .        ;     ,       ,   : , ,      ,     .              ,    .
   .

 . 
, , ,  !

   . ,         



,    ,  ,               .        ,      .    ,             .  , ,      ,           !
  



 ,  ,   ,      .   , ,       :       ,   ,           ,    !     : ,         .
           : .     ,  ,     ,  ;         . ,        ,    . ,    . ,             :      ,  ,   ,     ,       .
 ,       .        ,     -       .      ,      -  ,     ,        -    .  ,   ,     ,           .           ,  .  !   !  ,     .           .
 .  
          



   .      -   -,   ,  1918 .     1935 .    4      (),   1939 .   .   ,          1943    -.     1946-  1951 .    .
 1941 .    ,   1946 .      -    .
 1949-   ,   1951      .       ,     .
  1951-      .        ,   ,   .      .
    ,  ,     :   .
. . . 

 -  

  , !

    -,      .      ,     .    ,          -.  ,        .
   ,          ,     .      .  , ,  -      ,     .    ,       ,       ,       .   ,    .         ,  ,  !
      ,      - ,   .    ,       ,  ,    ,     :         .        ,  ,    ,    ,     ,  .          (    ,  ),    - ,     ,            .    !
   .     ,     .        ,  .       ,       ,        ,      ,   .
        ,   :   -        .      ,           ,    .
     -   - ,     ,  ,         .       :     !!!      : ! !
           ,          .           ,  ,   ,        !
     ,     ,    .       ,      ,         ,     . ,   ,  ,    ,  ,     .   ,  ,         ,   ,     ,  ,    ,     ,   .
  ,   ,      .       ,       .     ,        ,     .
    ,     ,       .      ,   ,           !
  ,   , ,       ,        ,     .     ,       :     .       .
          ,     ,      .     ,  ,         .     ,     .
    .     ,     : ,  ,       .    :  - ,     ,   -  ,        .           ---,  ,  .     !
              --,    .        ,            ,               !   ,  ,            --    ,     - !   ,    ,  ,      ,    ,  : -    -  -.    ,      .
  , ,  !   ,      .   ,  -   ,   -  .    ,     ,             .
    ,    .        .                   .
       ;      ,           .     ,     ,       ,        ,   ,   .  ,    ,   ,       .
,   ,       - :     ,       .          .   ,      ,       .        ,      .        ,  ,        .
      ,              ,   ,    .      ,       , ,  ,    ,         ,    .    -      ..   ,  ,   ,    -,     ,   25-   .
            ,       .       :   .       ,        -;     , ,  ,  -  -.   .    ,    : -- --- -- ---  ,   ,   ,   :   ?  ?
 ,   ,   ,       ?
    : ,   ?
 .
   .    ,      .  ,       .
     ,   .    , .
 ,  ,      ,   .     ,     .    (      ),      .     ,          .
       .      ,     - ,    ,    ,     (  )    .    , -   ,   .
 ,    ,   .   :      .         ,              .    -          ,         (   ).     ,     ,  ,          .
  ,   ,   .        ,  ,  -     .     ,   ,   .       .     ,    ,  ,    .        ,       .      - ,     .
    .     ,  - ,      , ,    ,       .  ,   ,   (    ),     ,   .    :     ?
 :    ,  ,   ,     ,        .
   :  !     ,     -  .
 ,     ,    :    -   ?            !
    ,   :    ?   .
     ,       .  ?  !  ,       .           .  .       . ,   :    ?
   -,   ,       ,       ,    ,    ,     ,   -    ,  , -     ,   ,   -   .             ,    .
,   :   ?    ,     -!
 :  !     : ,          . (              , ,   212-  212- ). ,    ,   ,   ,     ,  : ,   ,       .
   ,    - ,       180 ,     .           .  :   , !      ,    , : -   ,      ,      .
          :    .    (    ,    ),   ,    ,  ,   ,    ;     .      ,    ,   ,   .       ,   ,   . ,     ,  ,   ,         ,   .   ,      .           ,         100  200   .           :  ,   , ,  -     .
     . , -        ,    ,       .           ,               :   ?    :     ?      ,   ,     , .   ,      .      :  ,   ,    ,    ,         ,    .        ,     .   ,   ,     .
        .               . ,      , -          -    - ,        .      ,   :       -.               ,       .         ,      .
      .   ,      ,     ,  .    ,  , -  .  ,    ,  -    ,        .    ,    ,      .           : , ,  . -  :      ⅻ
 :         ,       .
       ,   ,    .
   , , ,    ,       ,       ,  :      
    .
  ! ,   ,   ,    .       ,          ,         ,       - .  :   ?,    :  ?         ..,  ..  ,    .     :     ,   ,    ,     ,      ,       .   ,       ,    :      ,   ,    ,    ,        .
     ,       ,     .          .     ,     . ,  ,  ,       .   ,      : !,        ,     ,   .    .     ,      ,  ,   ,  .   .     .     6,     .     .  ;    .
    .         , , ,       ,     , , , ,     .       ,   ,       ,     ,  .    :   -   ?      ,           .    ,       ,       .         ,       .         ,     ,    ,        .
 ,         .    ,      ,    ,     .       ,   ,          ,      .    .  ,     .    ,      ,    ,         .   ?
        ,          ,   sin2+cos2 = 1,    .   ,    ,     -,     ,    ,     ,    .   ,   -       . ,  ,         . ,      ,          ,  ,       .
  ,      ,       ,   ,       ,    .        -       ,     .              ,  !       ,     .
  ,     ,    ,   ,      .    sin f   s,   i,   n,   f!     ,         ,      ,      f.        ,        ,         .
       ,   ,       ,    ,     .    ,   sin-1 f,     !     !    sin-1 1/ sin, ,  .      .
     f(x),      f,   x.     dy/dx      d,     , -  &.      L    ,    ,      ..
     ,   ,        ,   ,     ,   . -    -    ,  ,    ,   :    ?   ,      - ,      , ,   ,     .
 ,       ,     ,     .              (    ,    ,  -),      ;         .  ,   ,  ,   ,   ,     ,      .



 ,    -,       ,    .  ,     ,       ,     :     ,    ,  ,     . ,    ,      .,         .    :         ,    .
   ,     ,   --.      ,   .       ,         .      ,       ,    ..        ,   ,    , ,   ,   .
-    , , .  ,      ,    .      ,   .   :     , --;     , --.      ,    .
    ,     , ,     ,  ,       . ,     ,   .        .    : -,       ,             .       ,   ,    .     ,     : ,   .  .     .
   ,      !  ,     ,  ,  , ,    ,     ,         .  ,       .     ;   ,    !
     ,         .   :     ,     ,        ,    .    , ?             ,    :     .       ,     ,         !     . , ,  :   ?   ?      ,        ?
   -  ,    :     ,   .        ,     ,    .  ,      -  :     , ,    .     ,    -  ,         ;            ,    .   ,   :     !,   ,  :  : ,   ,       ,  ,         :     !".          .
      ,         -    ,   .  ,   ,      ,      .      ,    ,      .   ,    ,     ,  ,       .    ,    ,     !    ,  ,   ,  ,  :   !               !
     :     
   ,   ,   !
     ,    ,     .
   ,    .     ,     .
,    , -       ,    .    ,    .      ,    ,        .
        .     , ,    ,   ,      .    ,   ,            -,  .   ,    ,        .   ,       ;     ,  .       .
     .          .     .      ,     ,        ,       .   .    ,       .       ,                  .          ,              ,  ,     ,      .
,        , , , ,      ,     ,      :    ?
 : ,      !             .  ,  ,  :   ,    !   !  ..,  ..          ,      ,  -    -  ; , ,       .
     ,     .  -          .     ,    .  ,    ,    ,      ,       .        :       .
    ,     ,      ,   :     .       ,    ,         -. -  .     .  ;      ,  -        , , , - .    ?   .     ?
-   ,   .  :      ?
    ,   .
  ? !!!
         .    ,      .   ,  ,        ,     ,     . ,                (     ),       ,   .  ,   ,     ,   ,     ,    ,   ,         ,           .
      .        ,       .       ,    ,     ,     ,      . ,   ,   ,   ,    ,   ,      ,    ,   . ,       ,    ,  ,   ,   . ,   ,       .
 ,    ,           ,     :     .      ?      ?    !
         ,   ,    , ,       ,   !    ,     -       !

  ?

        ,            ,            -     --.   ,         ,         .         .        ,     --    ,   ,                    .     ,                 ,          .     ,    -,          ,       .
      ,   .        ,       .             .
        ,          (     -).   -- ,    ,    .
   : ,      !     ,  ,           ,       .                 .
 --      :      .      ,    ,       ..      ,      ,      .
          ,        .        .     ,     .  -     , ,    ,          .   ,      .  -    ,   ,       .  -   ,    .     ,        .
     ,      .    , ,           ,      ,   :   ,    !    ,   :   !
         ,     .  ,       .   ,    , ,  ,       .   .
    ,       .   ,      ,     ,    ,    ,  .                   ,   .
 ,        ,   ,                 .    .
  ,     ,    .   ,            .      ,     ,  ,    .       .    ,  ,         .    ,  ,  ,   ,     .      ,       ,         .
        ,   . ,  ,   ,                  .         ,   ,          .    ,     ,  ,      ,    .       ,     -  : , ,   -?    ?!
  ,   .          ,    ,        ,    .
   ,             ,  - ,    ,    ,       :     .
  -,  ,  , ?     .       ,  .       ?
   :    .   ,   ,   .
 ,          ,     !        .
        (     ,    ),        .                ,   ,     :  ,             .
      ,  .   ,      ,   . (       .     ,           ,                   ,     .)  ,     ,          . ,   ,     ,         ( ,    ),             .     -         ,      U- .
    ,  ,    ,        .      ,     ,    :     - ,    .   ,                ,        -  ;  ,    .     :    .
  ,  ,     ,     .          ,     ,     ,           .       .
 ,         :   ,      ,     ,      .       - ,           ,        ,     ,   !
 ,    ,   , ,             ,      .     ,    : !
   ,      :   , !
 ,  !    .     ,        ,    ,    ,         ,       .


* * *

           -       .       -,     ,   :       ?
  ?   .     ?
  ,            ,    . ,       ,         .          ,     ,    .
               .         ,    ,     ,     .             ,    .
         ,      .    ,    .           ,    ,  ,   ,             .     - ,    ,      ,     ,       .      .
       ,    . ,   :    .
         -   ,    ,   :    .
 ,   ,     .
   ,      ,   ,    .      ,          .     ,      .    :    ,      .
       ,        -, -, -, , ,      -, ,   ,    ,      - .
  ,   ,    .
   ,      ?   .
  ,   !     !
      .    ,   - ?    !
    ,                 ,    ,  ,  .     - . ,           ,           .
  ,  .    ,                .     ,     .        ,      !             ,     .
   ,      ,     . -,       .     ,     ,   :              .  , .  -      ,    : , !     ,     ,         .
      .      .      .
  ,    ,    .   - ,      .  ,  -  :  ?    :  -------.    ,    :  ,       ,         ,   .  .
  ,        .    ,         ,   ,  .   .    ,   ,    .     .     ,      ,      . , -  ,   ,  ,     . , !   .       .
   ,   :  !
  , !   , .
      ,      .     -    (           )  :       - ?
    : .    . -   .          .    , ,   ,    ,       .
          ,       -  . ,  ,   .       ,         ,   ()   ( )      ().     .     ,    .
  ,    :     .   -        - .    !
          ,    ,  ,      .     :        ,      .    ,    ,        .  .  ,           .  ,    ,   ,  ,      ,    .       ,            ,   ,    -   .       .    :        ,       ?
       ,   ,        .     ,  ,  ,    ,   ,     .      , ,       .            ,      .    ,      ,         . ,             .
   ,         .    ,     .   ,        .
 ,    ,  .  ,   ,      
      ,  .     ,  ,      ,        .     (  ,               ).
    ,   ,    .       , ,      ,   ,   ,      .   ,        , ,  ,     ?        ?
,   : , .           ,   !
  ,   ,      .      .     ,    .   ,         ,   .     ,        , ,  ?         ,       .   ,      .   .
 .
 :   !     ,      ?    ?
               .             .      .
 ,   ,   .         ,    .
         .
        ?
 ,  , ,    .        .          
    ,   ,      !
       .     ,   ,     .         ,   ,  : , ,   ? ,  ,  -    ,        : ,  ,  ,      .
  ,   .             .      ,  -   ,    - ,      : ,  !
-, ,  ,   .
 ,       ,     .      :       ,           .          .
   ,  ,      .     ,        :      ,       ..,  ..      ,  : ,   ?
 , ,   .    .      ,   ,    ,      .
    ,      . ,    ,        , ,      .     , ,   ,    ,   ,      .
   :      , , ,        ,     ,      .
      .
    ,   ,       ,        .
,    ,       :   -    .       ,      ,   .      .
-   ,  - .    . ,     .      ,  ,  ,   .   !    ,  ,  , -  .       , ,   ,  ,  . ,    - ,   ,       ,   .   ,     ,       ,  . ,  ,  - ,        .
     .  :    .  ,  ,  ,          ,     .
 :    .    !        ,   :
 ,   ?
 , ,    .
 ,   ?
 , ,    .
 ,   ?
 ,    , .
 ,   ?
 ,   .
 , ,  ! ,   ?..     ,  .   .   ,  ,   ,      !
       ,           .         .
  ,    ,      .    ,    . ,       ,        ,   ,       .   ,    .
  ,   ,    ,   ,  ,      .

  ?

    ,      .    ,    ,        .     ,    ,    .      -          .
 :       ,  :    !! (  ).
  !      :   ;       .   .
 -      . ,     , - -  - ,     , ,  - :     !
    .    ?      ?
     -,   :  :  !  !,  :    !    !".
 ,     .    :  !  ! , , . ,  ,     .       - ,    ,     ,  :    !,     ! -      !
     ,        . ,             , -   .     :         ,  :   !.
 ,     , -  - .  ,     :   !
 :  !,   .   ,     (    ),   ;    ,   .     !   !  !  ,     ,        ,      ,   , ,  , . ,   !     !        .  ,      .
            ,  :          ,      :  -  .  ,    ,    ,     (     ,       ).
    ,     ,       .          ,       :   ,       ,       .        ,    ..     -  ,   ,   ,     .  ,      .
,   ,      -            ,   ,  .    ,  ,      ,  ,         ,      ,     ,    .
  
       ,     .       .                  !    ,          ,    !
     ,   ,     ,    ,       .
           .   ,    .    ,    ,      .  :      ?
 :        ,   .
  
    ,    ;      .     :      ,    .          ,             !        .        ,       ,   .         .
      ,     ,     .         . ,   -  ,       .    ,     ,    ,      ,   ,   ,   ,                 .  ,   ,     .
         ,    ,    ,     ,        ,    ,  ,     -,     ,  ,       ,     .
   ,     ,   ,     ,    ,       ,    ..   ,      .
,        ø,    !    ,          - .       :     .      .     !
      : , ,     .   ,     ,     .    -            ,     ,                   .
   .       .          ,    :        , , ,   ..
       . ,   ,      ,    ,      . ,    ?  ,   ,  .
  !   .
      .
 ! !    .   .
     ,   , ,    ,   ,  ø    .      ,      .
        .  ,   .
 :   ,  ,      .         .   .
   .     ,   .    .    ,      - ,      .  , ,    ,  ,   ,    .       ,     , ,      ,    ,           ,   .
,        : --  --  -- ,   !         -,   ,   -  - ,  !   ,     .
   -,   :          .
   ?
  ,      .
  . ,           , ,           : ------- ------,  !      .
      ,        .  : ,     ,     ,   . ,       ,        .    :   ?     ?  ,   :           ?     ?".
 . ,      :    ,   ?
,            .      ,     .    ,  ,   .
 ,    ,          ,    !
       ,       .  , ,     ,     .  ,      .
,   ,  ,       .   ,         -        ,    ,   - ,        .   ,       ,    ,            .     : ,      .      ,   ,      .
  ,      ,  ,       .         ,    :      ?    ,     ,  ,  ,     !
      ,           ,     ,     .
            .     ,      ,   ,   ,     ,     ,      .     ,          :
 , .  , .  ,   .  ,   ,   ,   !
   ,         : -- -- -- -    ,    .
   : -- -- -- -     ,     ,      :
 , .  , .  ,   .  ,   ,   ,   !
!   .    ! ,  ,     .
       ,      ,   .  ,    ,  ,      .      !
         ,    .  ,    ,       !   :  :    ,    ,   ,    .
  ,    .   ,    -, , ,    .
               .   : ,       .            ,    .       ,      ,   !
    ,       ,   : !        -     .  ,        , ,      .           ,    ,         !        ,     .
,   ,  ,   ,  - :  ! !  .
       .  ,     :      ?,   :    -   ?
     :      .   ,      !  ,    ,   ,       ,    !       ,  :  !
     ,        .   ,         .   , ,   ,        -   .    :     ,      ?      :   .        !
       -; -.     -,       ,          .  :  ,     ,       ,     .   ,  ,  ,  , .
 ,    ̸ .   .          .
  ,    ,  ,   , ,              ,    ,   .
  ,      ,       .   ,  ,    ,         .   ,   -  ,    ,    ,     .          ,   ,     .      ,      ,     .   .      ,  -             :  - ,   ,  -    .
, ,   ,         (    ;          ).    ,     ,  ,        .      : ,    ,   ,  ,     .      ,   .  : !            :       .     ,     ,      ,  . ,            .
  , ,     ,      .      ,       ,       .
         .    ,      ,   ,     ,   , , ,         .  , , ,  -     ,             ,  ,  ,     -   .               ?
 ,      ,  .        -   ,     ,       . -    ,   ;   .        ,    .   ,        ,       .    ,     ,   .
  -  .       .        .     ,    ,     :    ,   ,  .       ,        .            ,   ,    .    ,     :      ,      .
      :      ,     !     :      ,         .      :              .       ,  ?  ,  -    ;   .    ,    - :    ,       .
     ,    ,              .    ,       ,   .   ,       ,       ,    ,      .
        ,  ,  ,       - .        ,  : ,           .      .

 -  

     ()      .               .  ,     ,     .     ,        .
          .         ,     ,        -.       ,   ,          .   ',      ,   . ,   ,  ,   :   .               .
                 ,    .     ,    11-12 ,    .      .           .           .
            .      ,     .           ,      .       (  ),    ,      ,         .   !    , ,           .      ,  ,   .         ,    . ,   ,      ,   .    ,     ( ,    ,      ).  ,  ,    : , !       .    ,     .
           ,   : !     !
(      :    - ,     . ,   ,        ,     ,    , ,      .    ,  - ,      -,      .   ,    ,      - .    ,      -,    .    6      -,   .          -,       ,     , , ,     -    .           ,  ,    .    . , , ,     ,     ,       - ,   ,   - ).
 , ,   .      .
   ,       ,          .   ,            .          ,       ,     .           ,     .
,       ,    ,        .  ,   ,            .   ,     ,  ,    ,     ,   ,  ,      ,     .
  ,   ,         ,       -.     5 . ,   ,   ,     .    -,       ,    .    -,    ,      ,  .        .
        ,    .          -     ( ,   );   ,   ,    ,     .
    ,       .
   .   .    -  ,      .      .   ,                    .           ,         ,      .
       ,       , ,    (    ),       .   ,    ,   ,  . ,   ,          ,     ,     .
      .        ,       .    ,   ,     .    ,          .       ,       ,     .
     .  ,        ,       ,  ,    ,   .
       ,              ,     ,    ,     .
      -  ,       -    .             .    :    ,     .        .
     .  - ,        .       ,  -   -  ,      ,  .  ,       ,  ,      .      ,     ,   .      ,      ,      ,      .     ,     ,      .       ,     ,          .    ,  !          .
   ,         .           ,       .         ,       .        ,        ,  ,     . ,        ,     ,    .
  ,       ,    ,        -,     .           .    ,          ,     ,  ,   .
           , ,    -  (     ,   ,          ),       .         ,   ,      .        ,   .
      ,     ,    ,     .    ,        ,        .      ,      ,    .      .
       -,        . -   , ,  ,    .    ,      ,     .      -           .          ,    ,     .
   ,    ,  ,    -,    .
     ?   .
    .        .
   ?
  ,     - .
  ?
      ,  -  
    -?
    .   ,  .
   ?
        ,         ,     ,   ,     .
   -  ?
 ,       ,    .     ,            ,    .
      ?
     .
   ,      ?
 ,  ,  ,    !
      , ,   ,     -  -      ?
   ,    25  50 ,    -   , ,  . ,    .        ,    ,        ,    -.   25  50 , ,  ,     ?
      ,       -  ,       !
 
, , ,  !
      ,     .        ,   , ,   .             ,  :     .
 : ?
 :   ,      ?
          .
   ?
 .
        .   ,     .
      .  ,        .     .     ,       ,    :  ,  ,      !  ,  ,    !      ,    .
        .   ,   .      ,   - :           ,            .  ,               ,  .
       ,    .             ,   (           ,   ).   ,     ,     ,    ,        .
 ,    ,     ,          ,       .                .
,    ,       :
,   ,   .       .   ,    -  .
   ,   - ,   .   ,     ,  ,           ,     ,   .
   ,     ,  ?     .
      ,  ,   ,     ,   ,   : ----, , , ,  ?
? ? ,  ,    ?    ,   .         .
,       ,  -    ----.    ,      .    :        .       ----   ,  -, ,   .
  ,   ,    ,     , ,  -     .    ,      ( ,     -),     :    ,   .   .      ,      -    :  ,      .
 ',        .
     :  ,      .
 , !       ,  .
    ,   ,  ?
  - ,      ?
 ----.      ,  ?
 ,   .   .
          ,      .    --   :        ,  ,        ,      ,      .    .      ,  ,   ----.   :       --?  ,  --  ,     .
        .         ,     .    ,      . ,     ,    ,      .            .      , , ,  .  ,  ,       ,        ,  ,  !        .          ,    ,          ,         ,  .
,     ,       ,  ,    ,     .    ,    ,      .
      ,    ,     !      ,      .    . ,     ,     ,   .          .   ,      .
         ,        .  ,    .       ,    ,     . ,     ,     ,    .   ...


   .     .          -    "":
http://www.litres.ru/richard-fillips-feynman/vy-konechno-shutite-mister-feynman/?lfrom=15465955

